«Каб зрабіць грамадства яшчэ больш залежным, напалоханым і бяспраўным», — «Вясна» пра законапраект МУС

20 November 2025, 9:00 PM
«Каб зрабіць грамадства яшчэ больш залежным, напалоханым і бяспраўным», — «Вясна» пра законапраект МУС

Міністэрства ўнутраных справаў распрацавала законапраект, які прадугледжвае адміністрацыйную адказнасць за "невыкананне абавязкаў па працаўладкаванні і лячэнні алкагалізму" ў дачыненні да асоб, якія знаходзяцца на прафілактычных уліках. Гэта асобы, якія вызваліліся з месцаў зняволення; бацькі, якіх суд абавязаў утрымліваць сваіх дзяцей; асобы, што здзейснілі хатні гвалт ды іншыя. Юрыстка "Вясны" Вікторыя Рудзянкова пракаментавала новы законапраект МУС.

"Усе асобы, якія стаяць на ўліках у Міністэрстве ўнутраных спраў, павінны працаваць", заявіў кіраўнік ведамства Іван Кубракоў 21 лістапада. Нагадаем, што былыя палітвязні сутыкаюцца са складанасцямі ў пошуках працы ў Беларусі, бо былі асуджаныя па "пратэсных" ці "экстрэмісцкіх" артыкулах, а таксама ўнесеныя ў спісы "экстрэмістаў" ці "тэрарыстаў".

Як адзначае юрыстка, дадзеным законапраектам МУС працягвае мэтанакіравана рухаць рэжым у бок недапушчальнай і забароненай практыкі прымусовай працы. Паводле артыкула 2 Канвенцыі № 29 Міжнароднай арганізацыі працы, прымусовая праца — гэта любая праца, якая ажыццяўляецца пад пагрозай пакарання і без добраахвотнай згоды чалавека. Увядзенне адміністрацыйнай адказнасці менавіта за непрацаўладкаванне цалкам трапляе пад гэтае вызначэнне.

"Патэрны прымусовай працы ў Беларусі ўжо выяўляюцца праз так званую "дармаедскую палітыку", праз удзел праваахоўных органаў там, дзе павінны дзейнічаць сацыяльныя службы, праз пакаранні эканамічнага характару, у тым ліку ў выглядзе павышаных тарыфаў на ЖКП. Улады нават не спрабуюць дзейнічаць у кантэксце павагі да правоў чалавека, таму адміністрацыйны кантроль за беспрацоўем і прымус да працы не могуць быць апраўданыя як дапушчальныя выключэнні з панятку прымусовай працы", — кажа юрыстка.

У панятку прымусовай працы сапраўды існуюць выключэнні, дадае Вікторые, але ніводнае з іх не суадносіцца з палітыкай рэжыму.

"Што тычыцца асуджаных, прымус да працы магчымы толькі як па прысуду суда і з захаваннем гарантый нагляду і законнасці. Аднак МУС фактычна узяла на сябе судовую функцыю, ствараючы механізм пакарання, які не прайшоў праз незалежную судовую ацэнку. Гэта з’яўляецца злоўжываннем уладай і грубым парушэннем прынцыпу падзелу ўладаў.

Асабліва цынічна гэта выглядае на фоне таго, як КДБ адмаўляе асобам, адвольна прызнаным «тэрарыстамі», нават у магчымасці адкрыць банкаўскі рахунак для працы, фактычна блакуючы доступ да легальнай занятасці".

Такім чынам, чалавек трапляе ў замкнёнае кола, у якім яго пазбаўляюць права на працу, прававой вызначанасці і сацыяльнай падтрымкі, а пасля яшчэ і караюць за тое, што ён "не працуе", зазначае юрыстка. Беларускі рэжым фактычна карае за адсутнасць працы, у той час як сам стварае перашкоды для доступу да рынку працы і адмаўляецца ад канструктыўнай прафілактыкі беспрацоўя.

"Юрысты, якія падтрымліваюць такую ініцыятыву, нават проста моўчкі, падманваюць сябе як прафесіяналаў і здраджваюць духу беларускага права, у якім дэкларуюцца вяршэнства права і павага да правоў чалавека. Увядзенне такой нормы накіравана не на падтрымку занятасці, а на тое, каб зрабіць грамадства яшчэ больш залежным, напалоханым і бяспраўным", — робіць высновы Вікторыя.

Арыгінальная публікацыя на сайце "Вясны"

Share

See more news

Люстрация как элемент переходного правосудия: подходы социальных наук и международные стандарты
03 February 2026, 7:33 AM
Люстрация как элемент переходного правосудия: подходы социальных наук и международные стандарты
Именно текущий период открывает пространство для анализа, сравнительного сопоставления опыта и выработки подходов, которые не будут сформированы под давлением срочности, общественных ожиданий или политической конъюнктуры.
Агляд «Вясны». Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі ў 2025 годзе
17 January 2026, 1:57 PM
Агляд «Вясны». Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі ў 2025 годзе
Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі застаецца нязменна цяжкай.
Былы міністр працы і сацыяльных спраў Германіі стаў «хросным» Мікалая Статкевіча
17 January 2026, 1:47 PM
Былы міністр працы і сацыяльных спраў Германіі стаў «хросным» Мікалая Статкевіча
У межах кампаніі #Westandbyou Хубертус Хайль стаў "хросным" палітвязня Мікалая Статкевіча, вядомага лідара апазіцыі.
Агляд Беларускага ПЭНу: пераслед за творчасць у Беларусі з 2020 па 2025 гады
12 January 2026, 7:16 PM
Агляд Беларускага ПЭНу: пераслед за творчасць у Беларусі з 2020 па 2025 гады
Ніжэй разгледжаны выпадкі, якія паказваюць, як у Беларусі творчасць і культурная дзейнасць могуць рабіцца цэнтральным элементам абвінавачання, прыводзячы да крымінальнага або адміністрацыйнага пераследу, што з’яўляецца прамым парушэннем свабоды творчасці.

Атрымаць падтрымку

Мы б хацелі пачуць, як Беларускі Дом правоў чалавека можа падтрымаць вашу арганізацыю.

Аказаць падтрымку

Дому правоў чалавека імя Барыса Звозскава і яго дзейнасці