"Пакласці канец атмасферы рэпрэсій і страху". Спецдакладчыца ААН падрыхтавала новы даклад па правах чалавека ў Беларусі

27 June 2022, 7:12 AM
"Пакласці канец атмасферы рэпрэсій і страху". Спецдакладчыца ААН падрыхтавала новы даклад па правах чалавека ў Беларусі

На сайце ААН апублікаваны даклад Спецыяльнага дакладчыка па пытанні аб становішчы у галіне правоў чалавека ў Беларусі Анаіс Марэн. У гэтым дакладзе Спецдакладчыца апісвае тэндэнцыі, заклапочанасці і прагрэс у дачыненні да сітуацыі з грамадзянскімі, палітычнымі, эканамічнымі, сацыяльнымі і культурнымі правамі ў Беларусі. Даклад будзе прадстаўлены 28 чэрвеня ў Жэневе. 

У дакуменце прааналізаваны перыяд з 1 красавіка 2021 году па 31 сакавіка 2022 году. У дакладзе аналізуюцца падзеі і тэндэнцыі, што былі зафіксаваныя пасля прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня 2020 года, вынікі якіх былі аспрэчаныя.

"Аналіз паказвае, што беларускія ўлады не звярнулі ўвагі на шматлікія заклікі і рэкамендацыі айчынных і міжнародных арганізацый знайсці рашэнні для ўрэгулявання крызісу на аснове праваабарончага падыходу. Замест гэтага рэпрэсіўная палітыка і жорсткія меры, што прымаюцца дзеля падаўлення рэальнай і ўяўнай апазіцыі ўраду, прывялі да далейшага пагаршэння сітуацыі з правамі чалавека ў краіне", – адзначае Анаіс Марэн у дакладзе.

Спецдакладчыца аналізуе працяглае падаўленне палітычнага іншадумства, далейшае абмежаванне свабоды меркаванняў і іх выказвання ў краіне, а таксама рост колькасці выпадкаў адвольнага затрымання і ўтрымання пад вартай паводле палітычных матываў. У дакладзе Марэн надае асаблівую ўвагу аналізу канстытуцыйнай рэформы ў Беларусі, адзначаючы непасрэдныя негатыўныя і патэнцыйна далёкасяжныя наступствы некаторых з нядаўна прынятых палажэнняў новай Канстытуцыі. Прадстаўніца ААН прыходзіць да высновы, што ўрад праводзіць палітыку сістэматычных ганенняў, запалохвання, пераследу і выкарыстання крымінальных і адміністрацыйных абвінавачванняў у спробе здушыць грамадзянскую актыўнасць, свабоду СМІ і ўдзел у вядзенні дзяржаўных спраў, і гэта прыводзіць да фактычнай ліквідацыі грамадзянскай прасторы, а канстытуцыйная рэформа не дазваляе вырашыць надзённыя праблемы. Анаіс Марэн выносіць рэкамендацыі па пераадоленні сумнай сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі.

"Спецыяльны дакладчык устрывожаная тым, што і без таго нестабільная сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі яшчэ больш пагоршылася, і пацвярджае сваё меркаванне аб тым, што гэтая сітуацыя патрабуе пастаяннай увагі і маніторынгу. Яна заклікае да дыялогу і скаардынаваных намаганняў па ўмацаванні павагі правоў чалавека", – напісана ў дакладзе.

Пераслед праваабаронцаў

Анаіс Марэн патрабавала вызваліць каардынатарку Валанцёрскай службы "Вясны" Марфу Рабкову:

"Улічваючы жахлівыя ўмовы ўтрымання пад вартай і адсутнасць адэкватнай медыцынскай дапамогі, Спецыяльны дакладчык заклікала неадкладна вызваліць праваабаронцу Марфу Рабкову і яшчэ каля 60 чалавек, якія адвольна знаходзяцца пад вартай, каб пазбегнуць сур'ёзнай рызыкі для іх здароўя".

Таксама Спецдакладчыца занепакоеная палітыкай уладаў, звязанай з рэпрэсіямі і судовым пераследам у дачыненні да арганізацый грамадзянскай супольнасці і асобных праваабаронцаў. У штогадовым дакладзе Генеральнага сакратара аб супрацоўніцтве з Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый, яе прадстаўнікамі і механізмамі ў галіне правоў чалавека за 2021 год падрабязна апісаны два выпадкі рэпрэсіяў — супраць Офіса па правах людзей з інваліднасцю і Праваабарончага цэнтра "Вясна".

"На працягу справаздачнага перыяду супрацоўнікі праваахоўных органаў праводзілі рэйды і ператрусы ў офісах арганізацый грамадзянскай супольнасці, якія лічыліся нязгоднымі з палітыкай ўрада. Асаблівую ўвагу ўлады надавалі праваабарончым арганізацыям, такім як Праваабарончы цэнтр "Вясна" , у офісах якіх у розных гарадах Беларусі неаднаразова праводзіліся ператрусы і затрымліваліся супрацоўнікі. Уладзімір Лабковіч, юрыст "Вясны", і Валянцін Стэфановіч, сябра Рады "Вясны", былі ўзятыя пад варту пасля ператрусаў у іх дома. Акрамя таго, Алесь Бяляцкі, кіраўнік і заснавальнік Цэнтра "Вясна", быў затрыманы 14 ліпеня 2021 года. Сем сябраў "Вясны" працягваюць адвольна ўтрымлівацца пад вартай, у тым ліку пяць з іх у чаканні суда".

Ператрусы былі праведзены ў Беларускім Хельсінкскім камітэце, офісах арганізацый "Імёны", Lawtrend, Human Constanta і шэрагу іншых грамадскіх арганізацый, якія займаюцца правамі чалавека ў Беларусі. Паводле апошніх наяўных дадзеных, 32 праваабаронцы былі затрыманыя або абвінавачаныя ў злачынствах і ў цяперашні час знаходзяцца пад вартай, а сямёра ўжо былі прысуджаныя да пазбаўлення свабоды.

"Спецыяльны дакладчык прыходзіць да высновы, што ў разгляданы перыяд агульная сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі працягвала пагаршацца з-за далейшага ўзмацнення жорсткасці заканадаўства, якое адрозніваецца і без таго празмерным рэгуляваннем правоў чалавека, разбурэння грамадзянскай прасторы краіны і павелічэння колькасці людзей, асуджаных паводле палітычна матываваных абвінавачанняў. Гэтая атмасфера беспакаранасці і страху прывяла да масавага зыходу з краіны палітычнай апазіцыі, грамадзянскіх актывістаў, інтэлігенцыі і многіх простых людзей", — гаворыцца ў дакладзе.

Рэкамендацыі Спецдакладчыцы беларускаму ўраду

У сувязі з гэтым, акрамя ўсяго іншага, прадстаўніца ААН заклікае ўрад Беларусі пакласці канец палітыцы сістэматычных рэпрэсій супраць арганізацый грамадзянскай супольнасці і праваабаронцаў; вызваліць усіх зняволеных, асуджаных па палітычных матывах; адмяніць рашэнні аб прымусовай ліквідацыі незалежных СМІ і арганізацый грамадзянскай супольнасці; неадкладна пакласці канец актам ціску, запалохвання і пераследу і іншых формаў рэпрэсій у дачыненні да адвакатаў; забяспечыць аператыўнае, празрыстае і дзейснае расследаванне незалежным і бесстароннім органам усіх выпадкаў смерці ў зняволенні і ўсіх паведамленняў аб катаваннях і іншых відах жорсткага абыходжання; прыняць ўсёабдымныя меры для звароту назад тэндэнцыі масавага зыходу беларусаў са сваёй Радзімы і пакласці канец атмасферы рэпрэсій і страху; працаваць над адменай смяротнага пакарання на заканадаўчым узроўні і ўвесці неадкладны мараторый на яго прымяненне.

Чытаць даклад цалкам на сайце "Вясны"

See more news

«Ніхто не зразумее ўцекача лепш, чым іншы ўцякач»
14 August 2022, 3:36 PM
«Ніхто не зразумее ўцекача лепш, чым іншы ўцякач»
Сусветная арганізацыя супраць катаванняў (ОМСТ) узяла інтэрв'ю ў беларускага актывіста Арцёма Беляя, палітычнага ўцекача, які цяпер дапамагае ўцекачам з Украіны.
«Артыкул 19»: Беларусь праз два гады пасля фальсіфікацыі выбараў: мужнасць, стойкасць і непакорлівасць
09 August 2022, 12:47 PM
«Артыкул 19»: Беларусь праз два гады пасля фальсіфікацыі выбараў: мужнасць, стойкасць і непакорлівасць
У другую гадавіну пратэстаў праваабарончая арганізацыя «Артыкул 19» падтрымлівае мужны народ Беларусі, які працягвае ўпарта змагацца за дэмакратыю і свабоду, нягледзячы на бесперапынныя рэпрэсіі.
«Міліцыя забрала нават мой заручальны пярсцёнак»
09 August 2022, 10:05 AM
«Міліцыя забрала нават мой заручальны пярсцёнак»
Сусветная арганізацыя супраць катаванняў (ОМСТ) зрабіла вялікі матэрыял пра Змітра Хведарука, затрыманага і збітага за ўдзел ў пратэстах у 2020 годзе.
«Репортеры без границ»: Как выживают беларусские журналисты спустя два года после выборов
08 August 2022, 5:29 PM
«Репортеры без границ»: Как выживают беларусские журналисты спустя два года после выборов
Правозащитная организация «Репортеры без границ» сделала большой материал про то, как беларусским журналистам приходится менять методы работы, чтобы их голоса оставались слышны.

Атрымаць падтрымку

Мы б хацелі пачуць, як Беларускі Дом правоў чалавека можа падтрымаць вашу арганізацыю.

Аказаць падтрымку

Дому правоў чалавека імя Барыса Звозскава і яго дзейнасці