«Верх цынізму з боку ўладаў». Наталля Сацункевіч распавяла Венецыянскай камісіі і БДІПЧ АБСЕ пра свабоду асацыяцый у Беларусі

19 September 2022, 7:54 AM
«Верх цынізму з боку ўладаў». Наталля Сацункевіч распавяла Венецыянскай камісіі і БДІПЧ АБСЕ пра свабоду асацыяцый у Беларусі

Міжнародны круглы стол "Грамадзянская супольнасць: умацаванне патэнцыялу і падсправаздачнасць", арганізаваны Венецыянскай камісіяй і БДІПЧ АБСЕ пад эгідай старшынства Ірландыі ў Камітэце міністраў Савета Еўропы, адбыўся 13 верасня ў Страсбургу. Адно з яго пасяджэнняў прысвяцілі розным формам удзелу арганізацый грамадзянскай супольнасці ў грамадскім жыцці. Сярод дакладчыкаў — і прадстаўніца праваабарончага цэнтра "Вясна" Наталля Сацункевіч. Яна распавяла пра агульную сітуацыю ў Беларусі са свабодай асацыяцый, піша "Вясна".

ПраваабаронцаПраваабаронца "Вясны" Наталля Сацункевіч на круглым стале "Грамадзянская супольнасць: умацаванне патэнцыялу і падсправаздачнасць". Скрыншот з відэатрансляцыі

Праваабаронца адзначыла, што сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі заўсёды была складанай, а свабода асацыяцый і свабода мірных сходаў на ўзроўні нацыянальнага закона заўжды абмяжоўваліся. Аднак пасля выбараў у жніўні 2020 года беларускае грамадства сутыкнулася з беспрэцэндэнтнымі рэпрэсіямі і сацыяльна-палітычным крызісам, і сітуацыя з кожным днём пагаршаецца. Гэта адбілася і на свабодах аб'яднанняў, у тым ліку на праве на іх свабоднае стварэнне, удзел і свабодны выхад з іх:

"У краіне амаль цалкам адсутнічае свабода асацыяцый. Рэгістрацыя новых арганізацый грамадзянскай супольнасці фактычна прыпыненая, сотні арганізацый знаходзяцца ў працэсе ліквідацыі, грамадзян прымушаюць уваходзіць у праўладныя арганізацыі, а супраць шэрагу грамадзянскіх актывістаў і прадстаўнікоў недзяржаўных арганізацый распачатыя крымінальныя справы на фоне злоўжывання следчымі паўнамоцтвамі. Грамадзяне Беларусі падлягаюць прымусоваму сяброўству ў "праўладных" грамадскіх аб'яднаннях, вядомых як GONGO (арганізаваныя дзяржавай недзяржаўныя арганізацыі). Да іх, напрыклад, адносяцца БРСМ, грамадскае аб'яднанне "Белая Русь" і прафсаюзы, якія ўваходзяць у Федэрацыю прафсаюзаў Беларусі. Некаторыя людзі, якія хочуць з іх выйсці, сутыкаюцца з цяжкасцямі і перашкодамі: ім высоўваюцца незаконныя патрабаванні (напрыклад, пра неабходнасць запаўнення адмысловых формаў), ці ім пагражаюць звальненнем, ці проста таму, што яны не ведаюць, як гэта зрабіць", — распавяла Наталля Сацункевіч.

Праваабаронца нагадала, што ў ліпені 2021 года беларускія ўлады публічна абвясцілі пра кампанію па масавай ліквідацыі "непажаданых" арганізацый грамадзянскай супольнасці — і гэта закранула амаль дваццаць адсоткаў усіх такіх арганізацый. За апошні год у Беларусі ліквідавана ці знаходзіцца ў працэсе ліквідацыі 857 арганізацый — пра гэта ў сваім маніторынгу па свабодзе асацыяцый казаў "Lawtrend". Шматлікія арганізацыі грамадзянскай супольнасці былі вымушаны пераехаць за мяжу з меркаванняў бяспекі, а таксама дзеля працягу сваёй дзейнасці.

krugly-stol_sacunkevich-screen.pngКруглы стол "Грамадзянская супольнасць: умацаванне патэнцыялу і падсправаздачнасць" у Страсбургу. Скрыншот з відэатрансляцыі

Таксама Наталля Сацункевіч на прыкладзе праваабарончага цэнтра "Вясна" паказала рэпрэсіі супраць беларускіх арганізацый грамадзянскай супольнасці і праваабаронцаў. Так, "Вясну" пазбавілі рэгістрацыі рашэннем Вярхоўнага суда ў 2003 годзе за актыўную працу па абароне і прасоўванні правоў чалавека ў Беларусі. Пасля гэтага Камітэт па правах чалавека ААН двойчы выносіў рашэнне аб парушэнні правоў на свабоду асацыяцыі і рэкамендаваў Беларусі аднавіць рэгістрацыю "Вясны" — аднак арганізацыя яе так і не атрымала. Наталля Сацункевіч нагадала і пра пераслед асобных сябраў праваабарончага цэнтра:

"На працягу ўсёй гісторыі "Вясны" яе супрацоўнікі і валанцёры зазнавалі рэпрэсіі ў розных формах: затрыманні, штрафы, ператрусы. Некаторых звольнілі са сваёй працы і выключылі з універсітэта. У 2011 годзе лідар арганізацыі Алесь Бяляцкі адседзеў тры гады ў турме паводле сфабрыкаванай палітычнай справы — нібы за падатковыя правапарушэнні.

6 верасня 2022 года вынесены прысуд каардынатарцы Валанцёрскай службы "Вясны" Марфе Рабковай і валанцёру "Вясны" Андрэю Чапюку. Марфу асудзілі да 15 гадоў пазбаўлення волі, а Андрэя — да шасці. Іх злачынства — праца ў праваабарончай арганізацыі, дапамога людзям і каардынацыя валанцёраў.

 Праваабаронцам у Беларусі ўвесь час пагражаюць, на гэтым тыдні мой калега Уладзімір Целяпун з невялікага гарадка Мазыр атрымаў 10 сутак арышту за крытычны рэпост у Facebook, — працягнула Наталля Сацункевіч. — І сітуацыя пагаршаецца. Агулам 7 сябраў "Вясны" цяпер знаходзяцца пад арыштам паводле крымінальных абвінавачванняў. За кратамі ўтрымліваюцца старшыня арганізацыі Алесь Бяляцкі, віцэ-прэзідэнт FIDH Валянцін Стэфановіч і юрыст арганізацыі Уладзімір Лабковіч. Іх абвінавачваюць у тым, што арганізацыя не зарэгістраваная, не пастаўленая на падатковы ўлік і не плаціць падаткі. Гэта верх цынізму з боку ўлад, на мой погляд. Акрамя таго, у іх жудасныя ўмовы: душ раз на тыдзень, адна гадзіна шпацыру, перапоўненыя камеры, дрэннае харчаванне, адсутнасць сонечнага святла, адсутнасць кваліфікаванай медыцынскай дапамогі.

Але, нягледзячы на рэпрэсіі, мы працягваем сваю працу. Як і іншыя беларускія дэмакратычныя НДА. Вельмі прашу ўсіх напісаць паштоўкі падтрымкі маім калегам. Сёння вельмі важная салідарнасць, гэта наша зброя падтрымкі!"

Як распавяла Наталля Сацункевіч, яе выступ на Міжнародным круглым стале быў ўспрыняты іншымі ўдзельнікамі вельмі добра:

 "Усе выказваюць салідарнасць і падтрымку", — падзялілася сваімі ўражаннямі праваабаронца "Вясны".

Арыгінальны артыкул на сайце "Вясны"

See more news

Фолькер Цюрк прызначаны Вярхоўным камісарам ААН па правах чалавека
26 September 2022, 10:31 AM
Фолькер Цюрк прызначаны Вярхоўным камісарам ААН па правах чалавека
Генеральная Асамблея ААН адабрала кандыдатуру Фолькера Цюрка кіраўніком УВКПЧ. На гэтай пасадзе ён змяніў Мішэль Бачэлет.
ООН: ситуация с правами человека в Беларуси ухудшается
26 September 2022, 9:07 AM
ООН: ситуация с правами человека в Беларуси ухудшается
Исполняющая обязанности Верховного комиссара ООН по правам человека Нада ан-Нашиф на уходящей неделе проинформировала Совет по правам человека о ситуации с правами человека в Беларуси.
У Савеце ААН адбыўся інтэрактыўны дыялог па Беларусі
26 September 2022, 8:48 AM
У Савеце ААН адбыўся інтэрактыўны дыялог па Беларусі
23 верасня на 51-ай сесіі Савета па правах чалавека ААН адбыўся інтэрактыўны дыялог па прамежкавай абноўленай інфармацыі Вярхоўнага камісара аб становішчы ў галіне правоў чалавека ў Беларусі.
«Вясна» паведаміла ААН пра пераслед жанчыны, якая зладзіла антываенную акцыю на лінейцы ў Наваполацку
26 September 2022, 8:18 AM
«Вясна» паведаміла ААН пра пераслед жанчыны, якая зладзіла антываенную акцыю на лінейцы ў Наваполацку
Паведамленні накіравалі да Спецдакладчыкаў па пытанні аб становішчы ў галіне правоў чалавека ў Беларусі, аб заахвочванні і абароне права на свабоду меркаванняў і іх свабодным выказванні, у Рабочыя групы па адвольных затрыманнях і па пытанні дыскрымінацыі жанчын.

Атрымаць падтрымку

Мы б хацелі пачуць, як Беларускі Дом правоў чалавека можа падтрымаць вашу арганізацыю.

Аказаць падтрымку

Дому правоў чалавека імя Барыса Звозскава і яго дзейнасці