«На дзяржаўным тэлебачанні Беларусі заклікаюць павесіць апазіцыянераў»

10 August 2021, 1:56 PM
«На дзяржаўным тэлебачанні Беларусі заклікаюць павесіць апазіцыянераў»

На фота: беларускі дзяржаўны прапагандыст Рыгор Азаронак падчас трансляцыі перадачы "Тайныя спружыны палітыкі"

Пісьменнікі і перакладчыкі Еўропы запатрабавалі ад сваіх урадаў падтрымаць вызвольны рух у Беларусі і даваць прытулак і дапамогу тым, хто ўцякае з краіны.

 

Еўрапейская федэрацыя журналістаў (EFJ), Еўрапейская рада асацыяцый літаратурных перакладчыкаў (CEATL) і Еўрапейская рада пісьменнікаў (EWC) заклікаюць урады Еўропы і міжнародную супольнасць прадэманстраваць цвёрдую падтрымку руху дэмакратыі ў Беларусі і даваць прытулак і гуманітарную дапамогу тым, хто ўцякае з краіны.

 Праз год пасля сфальсіфікаваных выбараў у Беларусі пануе радыкальнае знішчэнне свабоды слова і грамадскіх арганізацый дыктатарскім рэжымам Лукашэнкі. Больш за 150 арганізацый трапілі пад «зачыстку», у тым ліку Беларускі ПЭН-цэнтр і Беларуская асацыяцыя журналістаў (БАЖ). Старшыня Саюза беларускіх пісьменнікаў, паэт Барыс Пятровіч, знаходзіцца пад хатнім арыштам і забаронай на зносіны.

 Пасля фальсіфікацыі выбараў Лукашэнкі 9 жніўня 2020 года ў Беларусі было арыштавана больш за 40 000 чалавек, у тым ліку больш за 500 супрацоўнікаў СМІ, 1200 работнікаў культуры: пісьменнікаў, перакладчыкаў, музыкаў, акцёраў і праваабаронцаў. 

«Гэта радыкальныя рэпрэсіі супраць свабоднай прэсы», - кажа прэзідэнт EFJ Могенс Бліхер Б'ерэгард. «За апошнія тыдні ў рэдакцыях 70 СМІ адбыліся ператрусы, былі арыштаваныя 28 журналістаў і супрацоўнікаў СМІ, а 50 сайтаў заблакаваныя. Член EFJ, Беларуская асацыяцыя журналістаў (БАЖ), будзе ліквідаваны; судовая справа пачнецца 11 жніўня. Арыштаваныя журналісты, блогеры і рэдактары адбываюць турэмнае зняволенне і ў турме падвяргаюцца гвалту. Становішча свабоды прэсы ў Беларусі сёння найгоршае пасля атрымання незалежнасці ў 1991 годзе».

 Дзяржаўныя друкарні адмаўляюцца друкаваць незалежныя газеты. У траўні дыктатар Лукашэнка прыняў папраўку ў закон аб сродках масавай інфармацыі, якая дазваляе ўладам маштабна ўмешвацца ў свабоду слова. Забараняецца суправаджаць дэманстрацыі жывымі трансляцыямі. Кожны, хто мае мабільны тэлефон, рызыкуе быць названы актыўным арганізатарам дэманстрацыі. Беларускія ўлады ахарактарызавалі антыўрадавых пратэстоўцаў як «злачынцаў» і «гвалтоўных рэвалюцыянераў, якіх падтрымлівае Захад», а таксама ахарактарызавалі дзеянні сваіх праваахоўных органаў як «адпаведныя і неабходныя» для «барацьбы з тэрарызмам».

[…]

«Літаратура пераследуецца асабліва падступна і адвольна», - дадае Шон Уайтсайд, прэзідэнт CEATL. «Навіны, якія штодня даходзяць да нас з Беларусі, з кожным днём становяцца ўсё больш жахлівымі. Напады на свабоду слова з боку беларускага ўрада, асабліва калі яны закранаюць пісьменнікаў, журналістаў і перакладчыкаў, абсалютна немагчымыя ні ў Еўропе, ні дзе-небудзь яшчэ». Як гаворыцца ў справаздачы PEN Belarus, пенсіянераў, якія чыталі ў цягніку кнігі Ніла Гілевіча, Якуба Коласа, Уладзіміра Караткевіча, абвінавацілі ва ўдзеле ў «несанкцыянаванай акцыі пратэсту», бо яны чыталі «апазіцыйныя кнігі». Аўтары і перакладчыкі, якія крытыкуюць рэжым, бессаромна дыскрэдытуюцца на дзяржаўным тэлебачанні, а іх творы вымаюцца з дзяржаўных кнігарняў. Мытня правярае кнігі, дасланыя за мяжу або з-за мяжы, і канфіскуе творы, кваліфікаваныя як «экстрэмісцкія», у тым ліку раман Віктара Марціновіча «Рэвалюцыя». Нобелеўская лаўрэатка Святлана Алексіевіч, напэўна, адна з найбольш цэнзураваных пісьменніц: цяпер забараняецца згадваць яе ў школьнай праграме літаратуры.

«Улада выкарыстоўвае любыя сродкі, каб забіць дэмакратычны рух і свабоду слова», - кажа Ніна Джордж, прэзідэнт EWC. «На дзяржаўным тэлебачанні Беларусі публічна заклікаюць павесіць прадстаўнікоў апазіцыі. Нядаўна кіраўніка Беларускага дома ў Кіеве Віталя Шышова знайшлі павешаным у парку; ён у асноўным дапамагаў беглым беларусам знайсці абарону і стабільнасць ва Украіне. Нашы калегі, якія знаходзяцца ва ўцёках, просяць нас заклікаць еўрапейскія ўрады ад іх імя актыўна падтрымліваць народ Беларусі. Праз год, калі ні санкцыі не ўступілі ў сілу, ні міністры культуры ЕС і ЕЭЗ не змаглі прынамсі дамовіцца аб адзінай пазіцыі на карысць прэсы і работнікаў культуры Беларусі, прыйшоў час Еўропе актыўна абараняць каштоўнасці дэмакратыі - падтрымліваючы тых, хто пакутуе ад гвалту Лукашэнкі».

 Еўрапейская рада асацыяцый літаратурных перакладчыкаў (CEATL), Еўрапейская федэрацыя журналістаў (EFJ) і Еўрапейская рада пісьменнікаў (EWC) заклікаюць да салідарнасці з боку ўсіх міністраў культуры і замежных спраў.

 Мы патрабуем не толькі выразнага пратэсту ў агульнай заяве аб гвалце і рэпрэсіях, якія працягваюцца ў Беларусі, і ціску на нелегітымны рэжым Лукашэнкі, каб ён вызваліў палітвязняў. Акрамя таго, мы патрабуем пашыраных і паскораных гуманітарных і/або шэнгенскіх віз для ўцякаючых беларусаў, асабліва, але не абмяжоўваючыся работнікамі СМІ і культуры, а таксама фінансавай і палітычнай падтрымкі тых НДА ў суседніх краінах, якія падтрымліваюць беларусаў.

 Мы таксама заклікаем нашых калег па прэсе і кніжным сектары даць голас тым, каму ў Беларусі ў гэтым адмоўлена. Не спыняйце рэпартажы пра Беларусь, друкуйце «забароненыя кнігі», выступайце за стыпендыі і жытло для беларусаў. Таму што наша прыхільнасць дэмакратыі і правам чалавека даказвае тым, хто ў Беларусі змагаецца за сваю дэмакратыю, што іх супраціў і бязмерныя пакуты – не дарэмныя.

 

Могенс Бліхер Б’ерэгард - прэзідэнт EFJ

Шон Уайтсайд - прэзідэнт CEATL

Ніна Джордж - прэзідэнт EWC

 **

 Еўрапейская рада асацыяцый літаратурных перакладчыкаў(CEATL) - федэрацыя з 35 сябраў з 29 краін, якія прадстаўляюць 10 000 асобных перакладчыкаў.

Еўрапейская федэрацыя журналістаў (EFJ) - найбуйнейшая журналісцкая арганізацыя Еўропы, якая прадстаўляе больш за 320 000 журналістаў у 72 арганізацыях у 45 краінах.

Еўрапейская рада (EWC) - федэрацыя 46 нацыянальных арганізацый пісьменнікаў і перакладчыкаў у 31 краіне, якая прадстаўляе 160 000 пісьменнікаў і перакладчыкаў.

Арыгінал артыкула на сайце Еўрапейскай федэрацыі журналістаў (на англійскай мове)

Пераклад на беларускую мову Беларускага дома правоў чалавека імя Барыса Звозскава

See more news

Працоўная група ААН прызнала парушэнні правоў палітзняволенага адваката Віталя Брагінца
24 January 2024, 5:56 PM
Працоўная група ААН прызнала парушэнні правоў палітзняволенага адваката Віталя Брагінца
Працоўная група ААН па адвольных затрыманнях разгледзела справу Віталя Брагінца і прыйшла да высновы, што Беларусь парушыла яго правы.
КПЧ ААН прыняў рашэнне па «справе аб экстрэмізме» за рэпост «Вконтакте» ў Беларусі
20 January 2024, 4:08 PM
КПЧ ААН прыняў рашэнне па «справе аб экстрэмізме» за рэпост «Вконтакте» ў Беларусі
Камітэт ААН па правах чалавека прыняў рашэнне па "справе аб экстрэмізме" супраць гамельчука Паўла Катаржэўскага. У 2017 годзе хлопца асудзілі за рэпост "Вконтакте" з групы "Революционное действие".
Камітэт ААН прызнаў парушэнне недатыкальнасці прыватнага жыцця праваабаронцы ў Беларусі
20 January 2024, 3:35 PM
Камітэт ААН прызнаў парушэнне недатыкальнасці прыватнага жыцця праваабаронцы ў Беларусі
Камітэт ААН па правах чалавека даслаў праваабаронцу Леаніду Судаленка рашэнне (№2929/2017) наконт скаргі аб сістэматычных парушэннях недатыкальнасці яго прыватнага жыцця, гарантаванага артыкулам 17 Міжнароднага пакту аб грамадзянскіх ды палітычных правах.
Юрысты «Вясны» звярнуліся да спецдакладчыкаў ААН з нагоды ўмоваў утрымання палітвязня Рыгора Кастусёва
20 January 2024, 3:25 PM
Юрысты «Вясны» звярнуліся да спецдакладчыкаў ААН з нагоды ўмоваў утрымання палітвязня Рыгора Кастусёва
Суд Івацэвіцкага раёна 15 студзеня пастанавіў замяніць палітвязню Рыгору Кастусёву, асуджанаму да 10 гадоў калоніі, рэжым утрымання на турэмны.

Атрымаць падтрымку

Мы б хацелі пачуць, як Беларускі Дом правоў чалавека можа падтрымаць вашу арганізацыю.

Аказаць падтрымку

Дому правоў чалавека імя Барыса Звозскава і яго дзейнасці