Спецыяльная дакладчыца ААН: «Беларусь небяспечная для тых, хто крытыкуе ўрад»

08 July 2024, 12:49 PM
Спецыяльная дакладчыца ААН: «Беларусь небяспечная для тых, хто крытыкуе ўрад»

Грамадзяне і грамадзянская супольнасць, якія крытыкуюць беларускія ўлады, сутыкаюцца з рэпрэсіямі, што ўзмацняюцца, з адвольнымі затрыманнямі, жорсткім абыходжаннем і прыгнётам ужо амаль чатыры гады пасля масавых пратэстаў, заявіла незалежная экспертка ААН па правах чалавека Анаіс Марэн.

У сваім заключным штогадовым дакладзе Радзе па правах чалавека ў Жэневе Спецыяльная дакладчыца ў галіне правоў чалавека ў Беларусі Анаіс Марэн падзяліла даўнюю занепакоенасць ААН і міжнароднай супольнасці з нагоды ўціску дэмакратычных свабодаў ды іншых сур'ёзных парушэнняў правоў чалавека ў краіне.

"Рэпрэсіі ў Беларусі дасягнулі такіх маштабаў і інтэнсіўнасці, што гэтую краіну варта лічыць небяспечнай для тых, хто калі-небудзь выказваў нязгоду з урадам або яго палітыкай. Таму я паўтараю свой заклік устрымлівацца ад экстрадыцыяў і высылак у Беларусь", — заявіла Марэн, паліталагіня і грамадзянка Францыі, што была прызначаная на сваю пасаду ў 2018 годзе Радай правоў чалавека, якая базуецца ў Жэневе.

Дэмакратычны разварот

"Агульная тэндэнцыя, якую я назіраю, — гэта далейшае закручванне гаек у дачыненні да любой рэальнай ці меркаванай апазіцыі дзейнаму ўраду і сістэматычны пераслед усіх, хто адважваецца выказваць нязгоду з яго палітыкай", — паведаміла яна Радзе па правах чалавека, якая з'яўляецца галоўным форумам ААН, дзе дзяржавы-сябры абмяркоўваюць і вырашаюць важныя пытанні датычна сітуацыі ў галіне правоў чалавека.

Праз тое, што Беларусь адсутнічала на сустрэчы Рады і не магла адказаць на яе даклад, Спецыяльная дакладчыца таксама адзначыла, што, уступіўшы ў новы выбарчы цыкл, краіна не прадэманстравала "ніякіх прыкметаў таго, што наступныя прэзідэнцкія выбары пройдуць інакш, чым папярэднія".

Экстрэмісцкія фармаванні

Каб праілюстраваць ціск, з якім сутыкаецца грамадзянская супольнасць у Беларусі, якая, паводле яе слоў, адхіліла просьбы Спецыяльнай дакладчыцы аб наведванні краіны, Марэн адзначыла, што за апошнія гады "знікла" больш за 1 500 зарэгістраваных асацыяцый — амаль палова ад іх колькасці, што была да рэпрэсіяў пасля выбараў 2020 года.

"Гэта было дасягнута таксама шляхам прылічэння іх да "экстрэмісцкіх фармаванняў" і наступных судовых разглядаў супраць іх лідараў ды чальцоў, што змушала іх пераязджаць за мяжу", — патлумачыла яна.

Ліквідацыя прафсаюзаў ды іншых аб'яднанняў

У сваёй справаздачы, якая ахоплівае перыяд з 1 красавіка 2023 года па 31 сакавіка 2024 года, незалежная экспертка сцвярджае, што ў Беларусі пацярпелі ўсе віды незалежных аб'яднанняў: арганізацыі ды ініцыятывы грамадзянскай супольнасці, палітычныя партыі, прафсаюзы, калегіі адвакатаў, рэлігійныя ці культурныя арганізацыі, інтэрнэт-супольнасці.

Апроч таго, паводле словаў Спецыяльнай дакладчыцы, незалежныя прафсаюзы ў Беларусі былі ліквідаваныя, а колькасць палітычных партый скарацілася з 16 да чатырох у перыяд, які папярэднічаў парламенцкім выбарам у лютым 2024 года.

Выгнанне або турма

"Усе, хто калі-небудзь адважваліся выступаць супраць урада або яго палітыкі, знаходзяцца альбо за кратамі, альбо ў выгнанні", — адзначыла Марэн у асобнай заяве, дадаўшы, што дысідэнты і дысідэнткі ў выгнанні "працягваюць сутыкацца з пераследваннямі, іх называюць здраднікамі або экстрэмістамі і завочна судзяць за меркаваныя злачынствы".

Сярод заканадаўчых захадаў, якія выкарыстоўваюцца ўладамі для ўціску свабоды сходаў і асацыяцый, незалежная экспертка пералічыла кампаніі па абавязковай перарэгістрацыі, абмежаванні на доступ да фінансавання і "адплату" за ахвяраванні, а таксама ліквідацыю асацыяцый у судовым або пазасудовым парадку, прызнанне непажаданых асацыяцый "экстрэмісцкімі фармаваннямі" і пераслед іх лідараў, чальцоў, валанцёраў ды прыхільнікаў.

Датычна асобаў, якія знаходзяцца ў турме, незалежная экспертка адзначыла больш за дзясятак зарэгістраваных выпадкаў смерці ў зняволенні з 2020 года. Са слоў Марэн, гэта "хутчэй за ўсё, было выклікана адсутнасцю належнай або своечасовай медычнай дапамогі"; таксама яна дадала, што некалькі зняволеных больш за год утрымліваюцца без сувязі са знешнім светам, а іх сем'і не ведаюць пра іх стан.

Таксама, паводле словаў Спецыяльнай дакладчыцы, расце колькасць заяваў аб жорсткім абыходжанні са зняволенымі, асуджанымі паводле абвінавачванняў, якія ўяўляюцца палітычна матываванымі, а таксама з занепакоенасцю адзначаецца пераслед меншасцяў і прадстаўнікоў ЛГБТІК+ супольнасці ды запалохванне сваякоў "экстрэмістаў", што жывуць у выгнанні.

Арыгінальная публікацыя на сайце "Вясны"

See more news

Кандидаты на мандат Спецдокладчика о ситуации с правами человека в Беларуси
16 July 2024, 8:33 AM
Кандидаты на мандат Спецдокладчика о ситуации с правами человека в Беларуси
Совет по правам человека ООН готовится к назначениям на вакансии независимых экспертов ООН в Совете.
ФДПЧ: «Заклікаем усе дзяржавы зрабіць усё магчымае, каб дапамагчы беларусам, што знаходзяцца ў выгнанні»
08 July 2024, 1:21 PM
ФДПЧ: «Заклікаем усе дзяржавы зрабіць усё магчымае, каб дапамагчы беларусам, што знаходзяцца ў выгнанні»
3 ліпеня 2024 года Фонд Дамоў правоў чалавека выступіў з заявай на 56-й сесіі Рады ААН па правах чалавека.
БАЖ звярнуўся да спецыяльнай працэдуры ААН па справе праваабаронцы Леаніда Судаленкі
08 July 2024, 12:02 PM
БАЖ звярнуўся да спецыяльнай працэдуры ААН па справе праваабаронцы Леаніда Судаленкі
Прававы цэнтр Беларускай асацыяцыі журналістаў накіраваў звароты да спецдакладчыкаў ААН з нагоды завочнага прысуду да зняволення гомельскаму юрысту і праваабаронцу Леаніду Судаленку.
Падкаст. Камітэт ААН па ліквідацыі дыскрымінацыі жанчын задаволіў скаргу дзвюх беларусак
27 June 2024, 11:46 AM
Падкаст. Камітэт ААН па ліквідацыі дыскрымінацыі жанчын задаволіў скаргу дзвюх беларусак
Пра гэта слухайце ў новым выпуску праваабарончага падкасту "Вясна прыйдзе".

Атрымаць падтрымку

Мы б хацелі пачуць, як Беларускі Дом правоў чалавека можа падтрымаць вашу арганізацыю.

Аказаць падтрымку

Дому правоў чалавека імя Барыса Звозскава і яго дзейнасці