Збор інфармацыі: справаздача Радзе па правах чалавека за 2025 год Спецыяльнага дакладчыка аб стане правоў чалавека ў Беларусі

Спецыяльны дакладчык аб стане правоў чалавека ў Беларусі Нільс Муйжніекс абвяшчае збор інфармацыі, каб падрыхтаваць матэрыялы для даклада, які будзе прэзентаваны на 59-й сэсіі Рады па правах чалавека (чэрвень 2025 года).

Адмысловая ўвага ў дакладзе будзе наданая праву галасаваць і быць абраным на сапраўдных перыядычных выбарах і стану асобаў, якія пацярпелі ад рэпрэсіяў і/ці пазбаўленым волі па палітычных матывах.

Мандат Спецыяльнага дакладчыка аб стане правоў чалавека ў Беларусі быў заснаваны рэзалюцыяй 20/13 Рады па правах чалавека ў 2012 годзе і з таго часу працягваўся штогод. Як і ў папярэднія гады, апошняя рэзалюцыя 55/27, прынятая 4 красавіка 2024 г., просіць Спецыяльнага дакладчыка працягваць сачыць за развіццём падзеяў у галіне правоў чалавека ў Беларусі, выносіць рэкамендацыі аб шляхах умацавання павагі і абароны і рэалізацыі правоў чалавека ў Беларусі, праводзіць кансультацыі. з усімі зацікаўленымі бакамі і прэзэнтаваць даклад Радзе па правах чалавека.

Даклад, які мае адбыцца на 59-й сесіі Савета ў чэрвені 2025 года, ахопіць перыяд з 1 красавіка 2024 года па 31 сакавіка 2025 года. Апроч агульнага агляду сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі, даклад 2025 года будзе прысвечаны праву абіраць і быць абраным на сапраўдных перыядычных выбарах і становішчы асоб, якія пацярпелі ад рэпрэсіяў і/ці пазбаўленым волі па палітычных матывах.

 Ключавыя пытанні і віды запытаных матэрыялаў

Для даклада Радзе па правах чалавека Спецыяльны дакладчык просіць даслаць інфармацыю аб развіцці сітуацыі ў галіне правоў чалавека ў Беларусі з 1 красавіка 2024 года па 31 сакавіка 2025 года з акцэнтам на ажыццяўленне права абіраць і быць абраным на сапраўдных перыядычных выбарах у кантэксце выбараў у Усебеларускі народны сход 1-10 красавіка 2024 года, выбараў у Савет Рэспублікі 4 красавіка 2024 года і прэзідэнцкіх выбараў 26 студзеня 2025 года, а таксама на становішча асоб, якія падвергліся рэпрэсіям і/або пазбаўленым волі па палітычных матывах, і іх сем'яў, у тым ліку :

•  Інфармацыю аб любых незаконных, неабгрунтаваных або непрапарцыйных абмежаваннях свабоды меркаванняў і іх выказвання, свабоды сходаў і свабоды аб'яднанняў, якія паўплывалі на правядзенне і зыход выбараў у 2024-2025 гадах, уключаючы любыя значныя падзеі, якія закранаюць свабоду шукаць, атрымліваць і распаўсюджваць інфармацыю праз сродкі масавай інфармацыі незалежна ад межаў.

• Інфармацыю аб асобах, адвольна пазбаўленых волі за спробы ажыццявіць грамадзянскія і палітычныя правы ў кантэксце выбараў, у тым ліку палітычных кандыдатаў, супрацоўнікаў выбарчых камісіяў, работнікаў СМІ, праваабаронцаў, грамадзянскіх актывістаў і іншых.

• Інфармацыю аб любых парушэннях грамадзянскіх, палітычных, эканамічных, сацыяльных або культурных правоў цяперашніх і былых палітычных зняволеных або іх сямейнікаў.

• Інфармацыю аб любых мерах, прынятых беларускімі ўладамі для выканання рэкамендацый, якія змяшчаюцца ў дакладзе Спецыяльнага дакладчыка Генеральнай Асамблеі ад ліпеня 2019 года (A/74/196) прысвечаным рэалізацыі грамадзянскіх і палітычных правоў выбарцаў.

Парады па дасыланні інфармацыі

Любыя дзяржавы, міжнародныя і рэгіянальныя арганізацыі, недзяржаўныя арганізацыі, нацыянальныя інстытуты па правах чалавека, праваабаронцы, СМІ, акадэмікі, ахвяры парушэнняў правоў чалавека, іх сваякі і сведкі парушэнняў правоў чалавека запрашаюцца да дасылання фактычных звестак, доказаў і статыстычнай інфармацыі па вышэйзгаданых пытаннях.

У выпадку, калі гэта дарэчы і пры выкананні належных мераў бяспекі, да ўвагі Спецыяльнага дакладчыка могуць быць данесеныя індывідуальныя выпадкі меркаваных парушэнняў правоў чалавека. Рашэнні аб згадванні індывідуальных выпадкаў у справаздачах прымаюцца на падставе прынцыпаў "не нашкодзь" і інфармаванай згоды.

Спецыяльны дакладчык таксама вітае практычныя рэкамендацыі па спрыянні выкананню Беларуссю сваіх абавязацельстваў у галіне правоў чалавека, спыненню беспакаранасці, забеспячэнню адказнасці і кампенсацыі стратаў ахвярам, а таксама стварэнню спрыяльнага асяроддзя для поўнай рэалізацыі правоў чалавека.

Матэрыялы прымаюцца ў фарматах .doc, .pdf and .xls. Пажадана пазначаць спасылкі на друкаваныя і анлайн-публікацыі (.html).

Мовы, на якіх прымаецца інфармацыя: англійская (пераважна), руская і французская.

Просьба накіроўваць інфармацыю на адрас hrc-sr-belarus@un.org з пазнакай у тэме ліста «Справаздача СПЧ 2025: інфармацыя ад [назва вашай арганізацыі]»

 Тэрмін: 24 лютага 2025 года. Падача інфармацыі ў больш ранні тэрмін вітаецца.

Арыгінальная публікацыя на сайце ААН